Terug naar de inhoudsopgave

De geschiedenis van het land

Het rijk Ghana bestond van ongeveer 700 tot ongeveer 1100 na Christus. De hoodstad was Koumbi Saleh (in de buurt van Nioro du Sahel). De Soninkés waren de meesters van het oude Ghana. De economie rustte vooral op de transsahara handel met Noord Afrika, dat geïnteresseerd was in goud, zout en slaven. In de 10^de eeuw beleefde het rijk z'n hoogtepunt, dankzij de goudrijke provincies in het zuiden.

De Islam verspreidde zich dankzij de transsahara handel tegen het jaar 1000. Door de komst van de Islam werden er meer wereldlijke sociale structuren geïntroduceerd, zoals universiteiten, gecentraliseerde staatssystemen en legers.

De hoofdstad van Ghana werd verwoest door een inval van nomaden in 1076, waarna het rijk uiteen viel.

Het rijk Mali  bestond van ongeveer 1250 tot ongeveer 1450. Toen Ghana uiteen viel, ontstonden verschillende kleine staatjes, onder andere Kangaba, waaruit het rijk Mali voortkwam. Het was onder de leiding van Soundiata Keita (1235-1255) dat het rijk Mali groot werd. Hij versloeg het buurrijk Susu, dat onder leiding stond van Sumanguru Kanté. En wederom kwam de kracht van het rijk van het goud. Het rijk beleefde z'n hoogtepunt onder het bestuur van een opvolger van Soundiata, Mansa Moussa (1305-1339). In die tijd leverde het rijk twee derde van al het goud op de wereldmarkt. Tijdens zijn reis naar Mekka in 1324, deelde Mansa Moussa zoveel goud uit in Caïro (de schattingen variëren tussen 1000 en 10.000 kg), dat de koers van het goud op mondiaal niveau met ongeveer 15% kelderde gedurende 10 jaar! Hij gebruikte zijn welvaart echter ook voor de uitvoering van langere termijn plannen, zoals bijvoorbeeld de bouw van de moskeeën van Gao en Djenné. Maar het rijk was groot en kon in de 15de eeuw geen tegenstand bieden aan de opstanden van de Soghais, de plunderingen van de Mossis uit het zuiden en de aanvallen van de Toearegs vanuit het noorden.

Een groot verschil tussen het rijk Ghana et het rijk Mali was de territoriale uitgestrektheid. Maar ook de banden die Mali onderhield met de wereld buiten Afrika. Mali was veel meer internationaal georiënteerd dan Ghana.

Het rijk Songhaï, bestond van 1464 tot ongeveer 1600. De Songhaïs moesten wachten tot 1464 om een enorm rijk te stichten, onder leiding van Sonny Ali Ber. Askia Mohammed (1493-1521), opvolger van Sonny, breidde het rijk uit. Gao was de politieke en administratieve hoofdstad. Maar Timboektoe was de belangrijkste handels-, religieuse en intellectuele stad van het rijk en beleefde z'n gouden tijd; Vele intellectuelen, vooraanstaande filosofen en geestelijk leiders verbleven er. Het rijk viel aan het eind van de 16^de eeuw uiteen, ten gevolge van interne rivaliteiten, de goudhandel van de Portugezen (vanaf 1450), die het goud direct van de mijnen naar de havens van de kustlanden transporteerden, en de aanvallen van de Marokkanen die het rijk versloegen in de jaren 1550.

Daarna volgden vele koninkrijken (en pogingen om koninkrijken te stichten) elkaar op tot de komst van de Fransen:

• De Bambaras uit Ségou (Coulibaly en Diarra) 1712-1818. In 1818 werden de Bambaras verslagen door Sékou Amadou, de Fula koning uit Macina. In 1861 werd Ségou veroverd door El Hadj Omar, die alle inwoners dwong zich te bekeren tot de Islam.

• De Fulas uit Macina

• De Toucouleurs uit het westen (El Hadj Omar Tall), 1852-1864

• De Sénoufos uit het zuiden (Tiéba en Ba Bemba Traoré).

• Samory Touré (Malinké), de laatste tegenstander van de Fransen gedurende 18 jaar; hij blijft de beroemdste van de laatste generalen en strategen van west Afrika.

De Franse verovering ving daadwerkelijk aan in 1854, met de benoeming van kolonel Faidherbe aan het hoofd van de kolonie Senegal, en de bouw van het fort Médine, in 1855, in de buurt van Kayes. De Franse troepen werden in eerste instantie tegengehouden door El Hadj Omar Tall, die aan het hoofd stond van het Toucouleur rijk, en die even hard vocht om de koloniale machten te bestrijden als om de heidense koninkrijken aan de monding van de Niger te bekeren tot de Islam. De ruzies tussen de koninkrijken hebben de voortgang van de Franse troepen ten zeerste vergemakkelijkt. Tegen 1914, was de verovering voltooid.

De onafhankelijkheid: Mali bleef een Franse kolonie tot 1956, eerst Hoog-Senegal-Niger genaamd en vervolgens Frans Soedan. In 1958 ging Mali deel uitmaken van de Franse gemeenschap. Onder de naam Soedanese Republiek, probeerde het land in 1959 een federatie aan te gaan met Senegal, hetgeen mislukte. Mali werd op 22 septembre 1960 onafhankelijk. Modibo Keïta werd de eerste, socailistische, President. Hij werd in 1968 afgezet door een militair comité onder leiding van Moussa Traoré,  die op zijn beurt werd verdreven door een staatsgreep (op 26 maart 1991) die die voortkwam uit een volksopstand.

Het meerpartijensysteem werd ingesteld  en Alpha Oumar Konaré werd de President van de derde Republiek in april 1992. Hij werd in mei 1997 herkozen en stond in mei 2002 zijn plaats af aan Amadou Toumani Touré.

Terug naar de inhoudsopgave

De bevolking

Het land telt meer dan 11 miljoen inwoners. Meer dan 80% is moslim, hetgeen hen er niet van weerhoudt af en toe animistische rituelen uit te voeren in een poging bepaalde problemen op te lossen. Het Malinese vormt een etnisch mozaïek dat voortkomt uit de vele vermengingen tussen volkeren.

De Mandingue volkeren

De Mandingue volkeren (afkomstig uit het Mandingue gebergte) vormen de meerderheid van de Malinese bevolking (bijna 50%). Tot deze volkeren behoren:

De Bambaras : ± 3 miljoen, landbouwers, die wonen tussen Bamako en Ségou,

De Malinkés : ± 600.000, eveneens landbouwers, die wonen ten zuiden van de lijn Kayes-Bamako,

De Soninkés (Markas) : ± 750.000, landbouwers, wonend in de regio Kayes, die van huis uit grote reizigers zijn. Velen van hen zijn geëmigreerd naar de Afrikaanse kustlanden en Frankrijk,

Dogons : ± 500.000, landbouwers, over de hele wereld bekend; zij hebben zich, op de vlucht voor de Islam, gevestigd inde kliffen en op de hoogvlakte van Bandiagara,

De Bozos en Somonos : ± 150.000, vissers (meest sedentair), die langs de Niger en de Bani wonen,

De Khassonkés, landbouwers, wonend in de regio Khasso, tussen Kayes en Bafoulabé.

De andere volkeren

In de noordelijke helft van het land trekken groepen nomaden rond die 40% van de bevolking vertegenwoordigen:

• De Moren, voortgekomen uit een vermenging van Berbers, Arabieren en Zwarten; zij verblijven dichtbij de grens met Mauretanië,

• De Fulas : ± 1 miljoen, voor alles veehouders; zij leven overal in Mali, behalve in de noordelijke Sahara en de zuidelijke savanne,

• De Touaregs : ± 500.000, zij trekken rond ten noorden van Timboektoe en Gao,

• De Songhais : ± 600.000, sedentaires, bevolken de Nigervallei van Macina tot Say.

In het zuiden van het land, verdelen enkele volkeren (ongeveer 10% van de bevolking) zich over Mali, Ivoorkust en Burkina Faso :

• Sénoufos,

• Bobos,

• Mossis,

• Miniankas.

Terug naar de inhoudsopgave

De economie

Mali is één van de armste landen van de wereld en heeft grote economische en sociale problemen gekend : enorme buitenlandse schulden, moeilijkheden om in de sociale en educatieve behoeften te voorzien… De regering probeerde deze problemen zo goed en zo kwaad als het ging op te lossen, door hard te onderhandelen met het IMF en de Wereldbank, investeerders en andere vrienden van het land. Tegenwoordig is de economie, hoewel verre van rose, weer enigszins tot leven gekomen dankzij de export van katoen en goud (uit de mijn van Sadiola in het zuiden), en de energieproductie bij de dam van Manantali in samenwerking met Senegal en Mauritanië.

De economie berust op landbouw (gierst, sorghum en pinda's) en op veeteelt. Katoen (van uitstekende kwaliteit) wordt veel verbouwd in het zuiden (Koutiala, Kita, Sikasso). In de Sahel worden omvangrijke kuddes runderen gefokt (hetgeen overbegrazing veroorzaakt). Een groot deel wordt vervolgens te voet geëxporteerd naar de kustlanden. Het belang van de visserij is ook niet te verwaarlozen, vooral in de Niger delta.

De belangrijkste exportproducten zijn: katoen, goud, leer en huiden, fruit en groente, schapen, runderen en granen.

De belangrijkste importproducten zijn: aardolieproducten, levensmiddelen, medicijnen en voertuigen.

Terug naar de inhoudsopgave

Feiten en statistieken

Hoofdstad: Bamako

Oppervlakte : 1 240 000 km² (ongeveer 33 keer Nederland). De Sahara beslaat tweederde van deze oppervlakte (het gehele noorden), het midden van het land ligt in de Sahel, en het zuiden en zuid-westen liggen in de soedanese zone.

Bevolkingsdichtheid: 7.9 inwoners/ km²

Religies :

• Islam 80%,

• Christendom 10%,

• Traditionele geloven 10%

Talen :

Officiële taal: Frans
De belangrijkste gesproken talen zijn:

• Bambara 38%,

• Fulani 14%,

• Sonrhaï 6%,

• Dogon 5%

Geletterdheid: 40%

Verstedelijking : 28%

Gemiddeld jaarinkomen per hoofd van de bevolking: $275 VS dollars

Klimaat:

oktober - maart: fris en droog
april - juni: heet en droog
juli - september: regentijd

Gemiddelde temperaturen en regenval (Bamako)